Gülhane Askeri Tıp Akademisi Gastroenteroloji Kliniği bağımsız bir klinik olarak 1956 yılında Akademi kadrosunda yer almış, yataklı tesisleri ile de komple olarak 14 Aralık 1959 yılında bir törenle hizmete açılmıştır. Törende açılışı yapan zamanın komutanı Prof. Dr. Cihat Borçbakan aşağıda bazı paragraflarını aldığımız şu konuşmayı yapmıştır.

“Türkiye’de ilk defa teşkil etmeye muvaffak olduğumuz gastroenteroloji şubemizi açıyoruz. İlgililerin ve yönetimin uzun çalışmaları sonunda 1956 yılında bağımsız bir şube olarak Gülhane bünyesinde alınmış olan Gastroenteroloji servisi bugün tamamlanarak hasta yatırıp tedavi eden bir klinik ünitesi haline getirilmiştir. Son “50 yıl” içinde sindirim sistemi hastalıklarının fizyolojisi, klinik ve patolojisi tedavisinde çok büyük ilerlemeler olmuştur. Bu ilerlemeler gastroenterolojinin genel dahiliyeden ayrılacak yeni bir uzmanlık dalı halini almasını gerektirmiş ve bu ayrılma bu alanda ilerlemeleri kat be kat artmıştır. Özellikle Amerika’da, büyük eğitim merkezlerinde kurulan gastroenteroloji servis ve araştırma laboratuvarlarının sağladıkları faydalar kısa zamanda o kadar barizleşmiştir ki, başlangıçta gastroenterolojinin ayrı bir uzmanlık dalı olmasına karşı çıkan en konsevatif çevreler, memleketler dahi bugün gastroenterolojinin fayda, lüzum hatta zaruretini kabul etmişlerdir.”

Konuşmasına devam eden Prof. Dr. Borçbakan; Memleketimize gelince gastrointestinal sistem hastalıklarının son derece yaygın olduğunu, klinik ve polikliniklerde çalışan hekimlerimizin bu vakalarla çok sık olarak karşılaştıklarını, bütün olanaksızlıklara rağmen Türk hekimlerinin bu hastalıklarla ilgili çalışma ve araştırmalar yaptıklarını, bu nedenle onlarla iftihar ettiklerinden bahsetmiş ve şöyle devam etmiştir:

“Bununla beraber memleketimizde gastroenterolojinin modem manada ayrı bir ihtisas halini alışı yenidir. Bu alanda ilk adım Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nce atılmıştır. 1952 yılı sonunda İkinci Dahiliye Prof. Muavini olan Dr. Tevfik User’in Amerika’ya gönderilmesi kararlaştırılmış ve 1954’de gönderilmiştir. Dr. User 1956’da yurda dönmüş ve Gülhane Gastroenteroloji Kliniği’ne öğretim üyesi olarak seçilmiş ve kliniği kurmağa başlamıştır. Gastroenteroloji için Amerika’ya gönderilmiş olan Dr. Namık Kemal Menteş de 1957 yılında memlekete dönünce bu servise baş asistan olarak verilmiştir.

Böylece Gülhane gastroenteroloji kliniği 20.11.1956’da yayımlanan Tababet Uzmanlık Tüzüğü’ndeki esaslara göre bağımsız bir ihtisas dalı olarak 1956’da kuruluşunu tamamlamıştır. Kliniğin kurucuları Prof. Dr. Tevfik User ve Prof. Dr. Namık Kemal Menteş’tir.

Klinik Yönteminde Görev Alanlar

1) Prof. Dr. Tevfik User : Dr. User 1954 yılında gönderildiği Amerika’da, Washington D.C’de “Walter Reed Army Medical Center’de, Genel İç Hastalıkları kliniğinde ve E. Palmer’in gstroenteroloji kliniğinde geçirdiği Adaptasyon döneminden sonra Philadelphia “ Pennsylvania University Graduate Hospiatal’da Dr. H.L. Bockus’un yönetimindeki Post-Graduate gastroenteroloji kursunu 1954-1955 dönemini başarı ile tamamlamış, 1955 yılının 2. yarısında da gene Philadelphia’da “Jefferson Medical Scool’da Dr. Wirts C.C.’nin yanında staj ve araştırmalarını tamamlayarak 1956’da başında yurda dönmüştür. 20 Ocak 1956’da yürürlüğe giren Tababet Uzmanlık Tüzüğü’nde gastroenterolojinin bağımsız bir uzmanlık dalı haline gelmesiyle 12 Nisan 1956’da Gülhane bünyesinde bir gastroenteroloji dalı açılması profesörler kurulunca kabul edilmiş ve Dr. User açılan bu kürsünün başkanlığı kadrosuna önceleri öğretim görevlisi olarak sonradan da 26.7.1956’da Akademi Gastroenteroloji Kliniği Direktörü ve profesörlüğüne seçilmiştir. 1957 yılında yürürlüğe giren Gülhane Askeri Tıp Akademisi kanunu gereğince akademinin diğer kliniklerinin direktörleri ile beraber profesörlüğe yükseltilmiş 1960 yılında da 27 Mayıs devriminden sonra emekliye sevkedilmiştir.

2) Prof. Dr. Namık Kemal Menteş: 1955 yılında Gülhane’de İç Hastalıkları uzmanı olduktan sonra kendi olanakları ile Amerika’ya gitti. Amerika ‘da “New Haeven” şehrinde, “ Saint Rafael” Hastanesinde “Philadelphia Temple University Medical Scool’da” Dr. Shay H.‘nin yanında, Memphis’de “Tennesse University Medical Scooll’da gastroenteroloji asistanlık ve araştırma görevlerinde bulundu. 1958’de yurda döndü. 30.04.1958’de Gülhane gastroenteroloji başasistanlığına atandı. Ekim 1959’da İç Hastalıkları dalında doçent oldu. Daha sonra Gülhane gastroenteroloji kliniği doçentliğine seçildi. Her iki öğretim üyesi Dr. T. User ve Dr. N. Kemal Menteş 27 Mayıs 1960 yılında 27 Mayıs devrimini takip eden süre içinde diğer bir çok subayla birlikte emekliye sevk edildiler. Dr. User İstanbul’a özel hekimlik hayatına, Dr. Menteş İzmir’e naklettiler. Dr. Menteş burada da boş durmadı. İlk olarak İzmir Devlet Hastanesi, sonra da Ege Üniversites gastroenteroloji kliniklerinin kurulmasını ve Ege’de gastroenteroloji organizasyonunun yerleşmesini sağladı.

3) Prof. Dr. Ercüment Palabıyıkoğlu: 1960’da her iki öğretim üyesinin ayrılmasından sonra Gülhane gastroenteroloji kliniği bir süre başsız kalmış ve iç hastalıklarına bağlanmıştır. Kliniğin kapatılmasından söz edilmeye başlandığı bir sırada Ekim 1959’da İç Hastalıkları Dalından Doçent olan Dr. Ercüment Palabıyıkoğlu’na klinik direktörlüğü teklifi yapılmıştır. Bu teklifi olumlu karşılayan Dr. Palabıyıkoğlu bir bakıma Gülhane gastroenterolojisinin devamını sağlamıştır. Bu husus 26 Eylül 1979’da İzmir’de toplanan III. Gastroenteroloji Kongresi’nde, kongre başkanı Prof. Dr. Namık kemal Menteş’in verdiği şilt ve berat ile belgelenmiştir.

Dr. Palabıyıkoğlu 1955’te Gülhane iç hastalıkları uzmanı olduktan sonra staj ve tahsil için Amerika’ya gönderilmiş, “Walter Reed” ve Teksas’da Broke Army General Hospital” de genel adaptasyon dönemini geçirdikten sonra Philadelphia, Pennsylvania Üniversitesi’nde Dr. Bockus’un yönetiminde ve gastroenteroloji ağırlıklı bir yıl süreli iç hastalıkları kursuna katılmıştır. Dr. Palabıyıkoğlu 1958’de yurda dönmüş ve Ekim 1959’da iç hastalıkları dalından doçent olmuştur. 1962 yılından 1968 ılına kadar 1281 sayılı Kanundan istifade eden Dr. Palabıyıkoğlu, Ankra Üniversitesi Tıp Fakültesi gastroenteroloji kliniğinde Prof. Dr. Zafer Paykoç ve Prof. Dr. Hamdi Aktan’ın yanında “part time” doçentlik yapmıştır. Dr. Palabıyıkoğlu 1968 yılında profesörlüğe yükseltilmiş, Gülhane gastroenteroloji kliniğinin direktörlüğünü, bilim dalı başkanlığını, 1960 yılından emekliye ayrıldığı 1985 yılına kadar yürütmüştür. Bu arada Dr. Palabıyıkoğlu 1978 yılında Generalliğe terfi etmiş, 1983-1985 yıllarında Gülhane İç Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlığı ve Tıbbi Bilimler Başkanlığı görevlerini de yürütmüştür. Dr. Palabıyıkoğlu 3 dönem Türk Gastroenteroloji Derneği Genel Başkanlığında bulunmuştur.

4) Prof. Dr. İsmet Yılmazer: Dr. E. Palabıyıkoğlu’nun emekliye sevk edilmesinden sonra 1981’de profesörlüğe yükselmiş olan Dr. Yılmazer Gülhane gastroenteroloji bilim dalı başkanlığına getirilmiş ve bu görevi emekliye ayrıldığı 1960 yılına kadar başarı ile yürütmüştür. Dr. Yılmazer 1968 yılında iç hastalıkları uzmanı olduktan sonra ECMFC sınavını kazandığı için devlet tarafından Amerika’ya gönderilmiş ve 1970-72 yıllarında Amerika’da “Medical Scool of Kansas University’de Fellow in Gastroenterology” statüsünde ileri ihtisas eğitimini yapmış, 1973’de yurda dönmüştür. 1973’de Gülhane Gastroenteroloji Kliniği’ne atanmış, 15 Aralık 1974’ de gastroenteroloji sınavını kazanmıştır. Aynı yıl gastroenteroloji doçentliği kadrosuna seçilen Dr. Yılmazer, 1976 yılında Japonya-Nigata “Kanser Araştırma Merkez’nde bilgi ve görgülerini artırma çalışmalarına da katılmıştır. Dr. İsmet Yılmazer 1983 yılında profesörlüğe yükseltilmiştir. 1985 yılında generalliğe terfi eden Dr. Yılmazer 2 dönem Türk Gastroenteroloji Genel Başkanlığına seçilmiş ve bu görevi de başarı ile yürütmüştür. 1990 yılında kadro yetersizliğinden emekli olmuştur.

5) Prof. Dr. Ahmet Alper: 1990’da Prof. Dr. İsmet Yılmazer’in emekli olarak klinikten ayrılması üzerine, Klinik Bilim Dalı Başkanlığına o zaman doçent olan Dr. Ahmet Alper seçilmiş ve atanmıştır. Dr. Alper halen bu görevi yürütmektedir. Dr. Alper, 1978 yılında iç hastalıkları, 1980 yılında gastroenteroloji uzmanı olmuş, 1982 yılında gastroenteroloji müşavir uzmanlığına, a985’de yardımcı doçentliğe seçilmiştir. 1986 yılında üniversiteden doçent olmuş, 1991’de de üniversite senotosunca profesörlüğe yükselmiştir. Halen görevine devam etmekte olan Dr. Alper döneminde, Gülhane Gastroenteroloji Bilim Dalı kliniğine getirilen bazı modern cihazlarla, manipülatif operasyonlara sık sık başvurulan bir klinik olmağa başlamıştır, memleketimizde ilk defa kullanılan modern teknik ve yöntemlerle isim yapmağa başlamıştır. Personel ve malzeme kadrosunu da fazlasıyla tamamlayan Gülhane gastroenteroloji kliniğinin bir süre sonra en çağdaş bir düzeye ulaşması beklşenmektedir.

GATA GASTROENTEROLOJİ KLİNİĞİ PROFESÖRLÜK KADROSUNA SEÇİLEN VEATANAN ÖĞRETİM ÜYELERİ

1) Prof. Dr. Ali Göksu: 1961’de iç hastalıkları uzmanı olduktan sonra, aynı yıl gastroenteroloji başasistanlığına seçilmiş ve atanmıştır. Bu arada ECFMC sınavını kazanmıştır 1962 yılında Milli Savunma Bakanlığı’nca Amerika’ya gönderilmiştir. “Pennsylvania University Graduate Scool of Gastroenterology” kursuna katılmış ve başarı ile tamamlayarak bir yıl süre ile de aynı üniversitede “Research Follw” olarak çalışmış ve bir tez hazırlayarak “Master of Medical Science” derece ve belgesini almıştır. 1965 yılında gastroenteroloji uzmanı olmuştur. 1967’de “Duodenal Ulkuslu Hastalarda, Diet, Antasitler ve Anti-kolinerjiklerin Mide Asiditesi Üzerindeki Etkileri” konulu tezi ile Ankara Üniversitesi’nden iç hastalıkları doçent unvan ve yetkisini almıştır. 1974 yılında da profesörlüğe yükseltilmiştir. Fransızca ve İngilizce lisanlarına vakıf olan Dr. Göksu 1983 yılında genç ve en verimli yaşında kadrosuzluk nedeniyle GATA’dan emekliye ayrılmıştır. Halen Isparta’da özel muayenehanesinde çalışmalarına devam etmektedir.

2) Prof. Dr. Rıza Gözdaşoğlu: 1970 yılında iç hastalıkları, 1972 yılında gastroenteroloji uzmanı oldu. 1976 yılında kliniğin müşavir uzmanlığına seçildi ve atandı. “Peptik Ülser ve malign Mide Tümörlerinde Doku, Mide Suyu, Serum (Zn., Cu., Mg., Ca.) Değerlerinin, Kontrollerle Karşılaştırılması” konulu tezi ile 1978’de üniversite doçenti unvan ve yetkisini aldı. 1981 yılında bilgi ve görgüsünü artırmak amacı ile Londra, “Charring Cross Hostital’e” gönderildi. 1983’te profesörlüğe yükseltildi. 30’dan fazla bildiri ve makalesi dışında “Klinik Gastroenteroloji Tanı ve Tedavi” adıyla bir de kitap yazmış olan Dr. Gözdaşoğlu1983’te sağlık nedeni ve kendi isteği ile emekliye ayrıldı.

3) Prof. Dr. Mehmet Altın: 1976’da iç hastalıkları, 1978’de gastroenteroloji uzmanı olduktan sonra 1982’de üniversite doçent ünvanı ve yetkisini almıştır. Bu arada Dr. Altın iki yıl süre ile Londra’da “Kings College Hospital”da “Dr. Rogers Williams”ın yanında karaciğer hastalıkları üzerine çalışmış ve 1988’de profesörlüğe yükseltilmiştir. 1988 yılında kendi isteği ile GATA İstanbul Haydarpaşa Eğitim Hastanesine gitmiş ve bu hastanede gastroenteroloji ünitesini kurmuştur. 1991 yılında askerlikten ayrılan Dr. Altın, aynı yıl İstanbul Cerrahpaşa Tıp Fakültesi karaciğer hastalıkları ve gastroenteroloji ünitesinde görevlendirilmiş, 1996 yılından beri de özel muayenehanesinde çalışmalarını sürdürmektedir.

4) Prof. Dr. Kemal Dağalp: 1979’da iç hastalıkları, 1982’de gastroenteroloji uzmanı, 14982-84 klinik başasistanı, 1985-87’de üniversite doçenti unvan ve yetkisini almış, 1994’de profesörlüğe yükseltilmiştir. Klinik çalışma v araştırmalarında mükemmelliyetçi ve titizliği ile tanınan Dr. Dağalp, halen GATA gastroenteroloji kliniğinin değerli bir öğretim üyesi olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

GATA GASTROENTEROLOJİ KLİNİĞİ DOÇENTLİK KADROSUNA SEÇİLEN VE ATANAN ÖĞRETİM ÜYELERİ

1) Doç. Dr. Erdoğan Arıkan: 1978’de iç hastalıkları, 1980’de gastroenteroloji uzmanı olduktan sonra aynı yıl klinik müşavir uzmanlığına atandı.1983’de üniversite doçenti unvan ve yetkisini aldı. Aynı yıl yeni kurulmakta olan GATA İstanbul Haydarpaşa Eğitim Hastanesine atandı. Bu hastanede yeni kurumakta olan gastroenteroloji ünitesinin kuruluş çalışmalarına yardımcı olan Dr. Arıkan, 1984’te askerlikten ayrılarak, S.S.Y. Bakanlığı Taksim Devlet Hastanesi İç Hastalıkları Şefliğine 1993’te de aynı hastanenin başhekimliğine getirildi.

2) Doç. Dr. Necmettin Karaeren: 1983’te iç hastalıkları, 1985 yılında da gastroenteroloji uzmanı olduktan sonra 1988 yılında doçentliğe seçilmiş, 1990’da üniversite doçenti unvan ve yetkisini almıştır. Akabinde klinik doçentliği kadrosuna seçilmiş ve atanmıştır. Her zorluğun üstesinden gelebilen, yeniliklere teşne, çalışkan bir öğretim üyesi olan Doç. Karaeren halen görevini sürdürmektedir.

3) Doç. Dr. Mustafa Gülşen: 1989’da iç hastalıkları, 1993’de gastroenteroloji uzmanı olan Doç. Gülşen 1994’de yardımcı doçent, 1996’da da üniversitede üniversite unvan ve yetkisini almıştır. Halen klinik doçentliği görevini sürdürmektedir.

GATA GASTROENTEROLOJİ KLİNİĞİ’NİN ARAŞTIRMA ÖĞRENCİLERİ KADROLARINDA GÖREVLENDİRİLEN UZMANLAR
(1960’dan 1996’ya kadar)

1956 yılından 1966’ya kadar geçen 40 yıllık süre içinde Gülhane Gastroenteroloji Kliniği araştırma görevlisi kadrolarına toplam 49 uzman hekim seçilmiş ve atanmışlardır.

Ülkemizde ilk kez Gülhane Gastroenteroloji Kliniği, 20.11.1956’da yayımlanan Tababet Uzmanlık Tüzüğü’ndeki esaslara göre bağımsız bir ihtisas dalı olarak 1956’da kuruluşunu tamamlamıştır. Kliniğin kurucuları Prof. Dr. Tevfik User ve Doç. Dr. Namık Kemal Menteş’tir

Türk Gastroenteroloji Derneği ise 8 Mayıs 1959 yılında bugün rahmetle andığımız saygı değer hocamız merhum Prof. Dr. Zafer Paykoç ve büyüklerimiz tarafından kurulmuştur. Kurucular heyeti aşağıdaki hocalarımızdır,

Prof. Dr. Zafer Paykoç

Prof. Dr. Hamdi Aktan

Prof. Dr. Recai Ergüder

Prof. Dr. Selahattin Koloğlu

Türk Gastroenteroloji Derneği’nin kuruluş amaçları;

1.Dernek tamamıyla bilimsel olup, siyasetle uğraşmaz.

2.Amacı:

a) Sindirim sistemi hastalıklarının incelenmesi, Türkiye’de gastroenteroloji biliminin ve gastroenteroloji uzmanlarının hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek,

b) Memleket içinde ve dışında gastroenteroloji ile ilgili bilimsel teşekküllerle işbirliği ve teması temin etmek,

c) Gastroenteroloji konusunda bilimsel araştırma ve incelemeleri teşvik ve organize etmek,

d) Yurdumuzda, gastrointestinal sistem hastalıklarının önem ve mahiyetlerinin daha iyi anlaşılması için çeşitli araçlarla halkı aydınlatmak,

e) Gastroenteroloji konusunda yayın yapmak,

f) Türkiye’de sindirim sistemi ve beslenme ile ilgili hastalıkların sebeplerini araştırmak ve sebeplerle savaşmak,

g) Ulusal ve uluslar arası gastroenteroloji kongrelerini düzenlemek,

h) Yukarıda amaçlara ilişkin kurulmuş ve kurulacak vakıflar ve derneklerle işbirliği yapmak ve bunların kuruluşlarına iştirak etmek.

3.Dernek, amacına uygun ve kamuya yararlı organizasyonlar kurabilir.

Türk Gastroenteroloji Derneği yönetimleri bugüne kadar olduğu gibi, bundan sonra da tüzüğüne bağlı olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

Ne mutlu bu günü 50 yıl önce görenlere, ne mutlu Türk Gastroenteroloji Derneği’ni kurarak ülkemize ve camiamıza emanet edenlere! Derneğimizin kurucularını bir kez daha saygı ile selamlıyor, kaybettiklerimize Tanrı’dan rahmet diliyoruz. Kurulduğundan bu yana Türk Gastroenteroloji Derneği’ni yaşatan, omuzlarında taşıyarak yükselten, Dünya çapındaki dergisi’ni yaratan, ulusal kongre gerçekleştiren, emeği geçen herkese minnet ve şükranlarımızı sunuyoruz.

Türk Gastroenteroloji Derneği